کوهستان

نخستین کوهنویس ایران زنده یاد شادروان محمود اجل در دست نوشته های موجز خود در ابعاد گوناگون به مسائل کوهنوردی توجه نموده و از زوایای مختلف با نگاهی ریزبین و ژرف نگر به تحلیل و معرفی قلل و مختصات و ویژگیهای آنها پرداخته است.در بعد اجتماعی و فرهنگی همه امور را به خوبی نگریسته و با دیدی مثبت هرگز از کسی شکوه و گلایه ای اظهار ننموده است.اکنون پس از حدود 56 سال از گزارش صعود ایشان به خان گرمز با وجود منابع گسترده و رشد فن آوری و توسعه برنامه های مختلف کوهنوردی بجرات می توان گفت به بند بند جملات اجمالی ایشان در خصوص گزارشهای برنامه های کوهنوردی بتوان پارگرافی افزود و متاسفانه اکنون! این کاستیها در عدم شناخت و معرفی کاملتر مباحث کوهنوردی در گرو کم تحرکی و کم کاری جامعه ای کوهنوردی امروز ایران است.. و صد افسوس که در متن ظاهری سایتها و وبلاگها بجای اتحاد و یگانگی ومبادله افکار و تجارب در زمینهای مختلف علمی شاهد طرح مطالبی شخصی و فرسایشی که هیچگونه بازده مثبتی برای کوهنوردی نخواهد داشت؛ هستیم! 


قرارگاه محیط بانی خان گرمز.

 بگذریم‌ , برنامه بازدید از پارک حفاظت شدۀ کوه خانگرمز در مورخه سوم بهمن ماه در حالی تحقق یافت که در هفته قبل روز چهارشنبه بعد ازظهر سفری گوتاه جهت دیدار از خویشاوندان عزیز به همراهی پدر و برادرم به کرمانشاه داشتم و دربین راه منظره باشگوه خانگرمز خود نمایی می کرد و جلوۀ خاصی داشت و هوای صعودی غیره منتظره در دلم بیدار گشت. و لطف خداوند چه زود شامل گردید و در روز پنجشنبه که با  دوست و کوهیار عزیز اسد آبادی آقای سهیل جمالی در تماس بودم ایشان اظهار داشتند که جمعه برنامه خانگرمز را دارند و مجوزهای لازم نیز اخذ شده است و از بنده هم دعوت کردند.و در اواخر شب تصمیم نهای جهت حضور در برنامه را با پیشنهاد و دعوت از آقای رحیمی و اظهار تمایل ایشان قطعیت یافت.و سحر گاه جمعه باتفاق دوست همنورد عزیزم راس ساعت 5/45 جهت رسیدن به محل قرار در میدان اصلی شهر در ساعت 6/30 بسوی اسدآباد حرکت کردیم و راس ساعت مقرر در محل حضور؛ با دوستان عزیز و بزرگوار اسدآبادی که منتظرمان بودند لحظاتی گوتاه دیداری خوب و گرم داشتیم و با هماهنگی سرپرست محترم برنامه سهیل جمالی  جهت باز گرداندن همنورد عزیزمان حاتمی که قصد صعود انفرادی به کرکسین را داشت به میدان ابتدای شهر عزیمت نمودیم و با سوار نمودن ایشان به دوستان دیگر پیوستیم و با تعداد چند دستگاه خودروی سواری شخصی بسوی قرارگاه محیط بانی خان گرمز به راه افتادیم. و پس از پارک نمودن خودروها در محل پارکینک قرارگاه و م تنظیم بارکوله ها و برداشتن صبحانه از محل راه پاکوب به سمت بالا حرکت کردیم . گروه با نظمی منسجم و ریتمی ثابت و منظم در حرکت در مسیر ارتفاعات بالاتر, برای دفعاتی چند با گله های کل و میش روبرو شدیم.هوای منطقه خوب و ملایم و وزش باد آنچنان محسوس نبود. با رسیدن به دشت همواری مجاور فراز قله پس  از مواجهه با محیط بان خوب منطقه که درآنجا در محل ماموریت حضور داشت,دیدار و گفتگویی گوتاهی داشتیم و صبحانه را هم در کنار دوستان خونگرم اسد آبادی صرف کردیم. و با هماهنگی و مشورت قرار شد با صعود به قله و مسیر صخره ای کل محیط قله و لبه های کنار پرتگاهها را پیماش کنیم و احتمالا بتوانیم از مجموعه ای حیات وحش بطور اتفاقی بازدید موفقی داشته باشیم و خوشوقتانه در جای جای مجاور دره ها از کل و میشها موفق شدیم عکس بگیریم.

همنوردان حمداله صنعتی و مادر بزرگوار و ارجمند دوست و همنورد عزیزمان ابراهیم ابراهیمی.

همنوردان آقایان رحیمی و مرادی و سرکار خانم جمالی و سرکار خانم مطلبی و سرکارخانم مرادی.

عکس با نفرات همنورد و همراه در یک هوای کاملا صاف و آرام که به مانند روزهای گرم اردیبهشت شبیه بود ! نه سوم بهمن.طبیعت آهنگی متفاوت یافته و تغییرات آب و هوایی وسیعی گویا در راه است که هنوز رخدادهای اجتماعی اقتصادی و اکولژکی آن بر ما پوشیده است.

 

اسامی شرکت کنندگان در برنامه خان گرمز خانمها کوکب توحیدی.فاطمه مطلبی.لیلا مرادی . سارا معاهد و آناهیتا جمالی -آقایان عبدالله حاتمی.حمدالله صنعتی.سهیل جمالی .مرتضی معاهد . موسی غلامی.بهروز مردانی.بابک سلطانی .مجتبی .مرتضی وحامد مرادی .علی شریفی به اتفاق دو برادرش .تقی لطفی .ابراهیم ابراهیمی . احمد بختیاری .علی صالحی .سعید حیدری.میثم زیوری.

 

صبحانه نیمروی مخصوص سهیل جمالی, باید تحقیق کنیم. بپرسیم؟ این تخم مرغها را از کجا آورده است بدین درشتی! 

محیط بان زحمتکش و بزرگوار خان گرمز.که تامین حفاظت منطقه در دستان با کفایت و جانفشانی آن عزیزان محقق شده.

کریدور هوایی پرواز هواپیماهای مسافربری از فراز آسمان منطقه که بالغ بر دهها فروند در ساعات اولیه روز تخمین زده میشد.

دوستان  همنورد خون گرم اسدآباد که روزی فعال و ماندگار را بههمراهی آن عزیزان در خان گرمز سپری کردیم.

همسرانی مهربان و همنورد و همراه و همنفس. وان یکاد بخوانید و بر فراز کنید.

دوست  گرامی و همنورد عزیز و ارجمند کوهیار سهیل جمالی در کنارهمسر محترم و بزرگوارشان. ماشاالله خداوند همیشه یار و همراهشان باد.

یکی از دره ها که تعداد زیادی از کل و میشها در آن دیده می شدند.

بازدید از حیات وحش طبیعی در آن ارتفاعات چه لذت بخش است.انسانی که وابسته به ارکان مادی دنیای مدرنیته امروزی است بظاهر مرفه و مجلل زندگی خویش را می گذراند! اما با استرسهای فراوان و عدم آرامش روحی و روانی و یکه و تنها با هزاران مشگل حاد عاطفی و شخصی.یک لحظه تماشای مناطق طبیعی حیات وحش پردهای تار و سنگینی را از مقابل ما بر می دارد و قدری به اندیشه و تکاپو می افتیم! آیا هدف از آفرینش حقیقتا چیست؟ آیا صرفا جهان برای ما انسانها و الزاما حول محور تمنیات و بازیچه های مادی ما پدیدار شده؟ و هر خواسته  شخصی آزمندانه ما با اهداف آفرینش هم سویی دارد.

منطقه حفاظت شده خانگرمز، تویسرکان

نام انگلیسی :  Khangormoz protected area    

نام فارسی :  منطقه حفاظت شده خانگرمز

 

 

منطقه حفاظت شده خانگرمز، منطقه ای است با الکوسیستم کوهستانی، که نام خود را از کوهی به همین نام گرفته است و محدوده ای قله مخروطی شکل خان گرمز، با چشم اندازی زیبا و ارتفاع 2853 متر از سطح دریا، در 34 کیلومتری غرب تویسرکان و جنوب غربی رشته کوه الوند و شرق دشت اسدآباد قرار گرفته است، که راه دسترسی آن از طریق جاده تویسرکان به کنگاور و جاده فرعی روستاهای و لاشجرد و کنجوران علیا فراهم می باشد این منطقه از لحاظ پوشش گیاهی و تنوع گونه های گیاهی و مرتعی و منابع تغذیه ای وحوش بسیار غنی است و عمدتاً از نوع گون و بله گوش هستند و سایر گیاهان عبارتند از: گندمیان، علف باد بزنی، کاکوتی، علف گوسفند، فرفیون و.... شش رشته چشمه دائمی و یک سرآب در دل کوه منابع آب خان گرمز و آب شرب وحوش را جهت احداث آبشخور فراهم نموده است. با توجه به برخورداری این منطقه از شرایط و عوامل زیستی مناسب حیات وحش، از جمله: دور بودن از مسیر جاده اصلی، محصور بودن جبهه شمالی آن توسط رشته کوه الوند و منابع آب کافی، جمعیت جانوری قابل توجهی را در خود جای داده است و مهمترین زیستگاه کل و بز وحشی، قوچ و میش استان به شمار می رود سایر وحوش عمده موجود در این منطقه عبارتند از:

الف- پستانداران شامل: بز و پازن، گربه وحشی، کفتار، گورکن، سمور، گرگ معمولی، گرگ سیاه، روباه، خرگوش، شغال و سنجاب نقره ای.

ب- پرندگان بومی و مهاجر شامل: عقاب طلایی، کبک، تیهو، اکراس، کبوتر، غاز خاکستری، کوکره، اگرات، قرقی، باقرقره، کلاغ نوک سرخ، کلاغ نوک زرد، سینه سرخ و بالابان.

ج- پرندگان آبزی مهاجر مانند: خروس کولی، حواصیل خاکستری، لک لک، کله سبز، آنقوت، کشیم بزرگ و.... لازم به ذکر است که زمین شناسان، جغرافیدانان، علاقمندان طبیعت وحش و گردشگران می توانند با رعایت مقررات و ظوابط سازمان حفاظت محیط زیست این اکوسیستم را مورد بازدیدهای علمی، آموزشی و تفرجی قرار دهند.

 

 

موقعیت جغرافیایی 
این منطقه با مساحتی بالغ بر 5000 هکتار در میان 16 روستای اطراف آن در غرب شهرستان تویسرکان و جنوب شهرستان اسدآباد و جنوب غربی قله الوند و به لحاظ مختصات جغرافیایی بین مدار N3435 تا N3440 عرض شمالی و E4810 تا E4815 طول شرقی قرار گرفته است ، این منطقه از شمال به روستاهای قلقل،گنبله ، بهارآب، ترمیانک ، هوش و از شرق به روستاهای حاجی آباد ، سوتلق ، قلی لاله بالا و از طرف غرب به روستاهای مین آباد ،تقی آباد ،سازیان ، کنجوران سفلی و از طرف جنوب به روستاهای کنجوران علیا و وسطی،قلی لاله پایین ، ولاشجرد محدود میشود.

 

وضعیت اقلیمی
این منطقه دارای آب و هوای نیمه خشک و سرد و معتدل بوده و رژیم بارندگی آن از تیپ اقلیم مدیترانه ای است متوسط میزان بارندگی آن در سال 400 میلی متر و میانگین درجه حرارت در سال 13 درجه سانتی گراد می باشد . گرمترین ماههای سال اواسط تیر و مردادماه و سردترین ماه سال بهمن می باشد، دراین منطقه 2 ماه یخبندان داریم که در ماههای اواسط دی و بهمن اتفاق می افتد .

 

زمین شناسی و ناهواریها 
این منطقه با ارتفاع 2853 متر از سطح دریا در ضلع شمالی ، دارای صخره ها و پرتگاههای مرتفع و صعب العبور می باشد. که در معرض فرسایش شدید ناشی از بارندگی و یخبندان می باشد ، همچنین در ضلع جنوبی نیز شاهد وجود صخره های سنگی و غارهای متعددی چون غار بهرامی ، غار مر لرستانی ، غار عبدا... خان مباشیم ، همچنین در این منطقه دره های عمیق و طولانی چون دره تقی آباد ، دره کفتاران ، دره وزم در و غیره وجود دار دکه آب ناشی از بارندگی و ذوب برفهای منطقه را به پایین دست منطقه هدایت می کند. جنس سنگهای منطقه بیشتر از جنس آهک و سیلیس می باشدکه غارهای موجود بر اثر حل شدن این سنگهای آهکی دراثر بارندگی بوجود آمده است، جنس خاک منطقه بیشتر رسی لومی می باشد .

 

منابع آبی منطقه 
آب وحوش منطقه از دو دسته آب تامین می شود :1ـ آب چشمه های منطقه که به سطح زمین جاری می شود .

2 ـ آب ناشی از بارندگی و ذوب برفهای ارتفاعات منطقه که به صورت نهرهای کوچک و بزرگ از شکاف صخره ها و دره های عمیق جاری می شود ، ویا به صورت آبگیر و تالابهای کوچک فصلی ظاهر می شود مثل آبگیر تخت سر منطقه که تا اواخر بهار دارای آب می باشد و منبع تامین کننده آب وحوش در فصل بهار می باشد .

چشمه های اصلی وتامین کننده آب شرب وحوش و پرسنل منطقه و آبیاری فضای سبز پاسگاه 5 دهنه چشمه به نامهای چشمه شرشره ، کفتاران ، کنی خان . علی زمان و چشمه وزمان می باشند . که بیشترین میزان دبی آب را در اواسط فصل بهاروکمترین میزان دبی را در اواخر فصل تابستان دارا می باشند . چشمه های کفتاران و شرشره دو چشمه اصلی و پر آب منطقه هستند که با ذخیره کردن آب چشمه شرشره در استخر ذخیره کشاورزی آب ،آبیاری 2 هکتار فضای سبز منطقه با استفاد ه از سیستم آبیاری قطره ای تامین می شود.

 

پوشش گیاهی منطقه 
به طور کلی پوشش منطقه حفاظت شده خانگرمز به دو دسته تقسیم می شود :

1 ـ پوشش علفزار ( گراس لند ) بیشتر در ارتفاعات بالا و تخت سر دیده می شوند .

2 ـ پوشش بوته زار ( بوش لند ) در ارتفاعات پایین تر و تپه ماهورهای اطراف دیده می شود .

3 ـ پوشش پهن برگان ( فرب ) که بیشتر دست کاشت و مصنوعی و در حدود 2 هکتار می باشد.

بیشترین نوع پوشش گیاهی منطقه را پوشش علفزار تشکیل می دهد که تیپ مرتعی و از خانواده گرامینه ها می باشند . به طور کلی گونه های غالب گیاهی عبارتند است: خانواده گرامینه ها ، علف گوسفندی ، گل قاصد ، سریش ها ،گونه های فرفیون ، گونه شقایق، جامعه گونه ای گون ،لاله ، کلاه میرحسین ، درمنه کاکوتی ،کنگر ،بله گوش ، میخک ، بابونه ، داغداغان ، شیرخشت ، چای علفی ، رزوحشی ، نخود وحشی ، گل ماهور ، بادام کوهی ، ولیک ، آلبالوی وحشی وسایر گونه های دیگر موجود که بایستی مورد تحقیق و مطالعه وسیع جهت شناسایی و رده بندی گونه ای قرار گیرند .

 

گونه های جانوری منطقه 
این منطقه به دلیل پوشش گیاهی غنی و منحصر به فرد و صخره های مرتفع بهترین زیستگاه کل و بز و قوچ و میش در غرب کشور است که از رشد 25 درصدی جمعیت در سال برخوردار است که مرهون تلاش و زحمات شبانه روزی پرسنل اجرایی در مسیر حفظ و حفاظت از زیستگاههای منطقه است .گونه های شاخص و مهم جانوری منطقه عبارتند از پستانداران : کل وبز ـ قوچ ومیش ـ گربه وحشی ـ گرگ ـ روباه ـ شغال ـ کفتارـ خرگوش ـ سمور ـ گورکن ـ تشی ـ زردبره ـ رودک عسل خوارـ خارپشت ـ حشره خوارـ حفار و انواع موشها

پرندگان : عقاب طلایی ـ کبک ـ تیهو ـ دلیجه ـ کلاغ نوک سرخ ـ کبوتر ـ کمر کولی ـ زاغی ـ چکچک ـ سهره ـ سارـ جغد ـ سبز قبا ـ سنگ چشم ـ دم جنبانک .

انواع خزندگان : چوخ مار سمی ـ افعی زنجانی ـ مار نیمه سمی : یلدمار ـ سوسن مار ـ مارهای غیر سمی : شلاقی ـ چلمبر ـ مار پلنگی وانواع مارمولکها و عقرب زرد و رتیل را می توان نام برد .

 

امکانات منطقه 
در ضلع جنوبی منطقه پاسگاه محیط بانی با وسعت 120متر که مجهز به آشپزخانه ، اتاق گارد ، مهمانسرا ، اصطبل، خودرو ،موتور سیکلت و محیط بانان مجهز به سلاح کلاشینکف و بی سیم و دوربین چشمی اند ضمناً اولین سیستم انرژی خورشیدی در استان در سال 1383 با اعتباری غالب بر 350 میلیون ریال در پاسگاه خانگرمز ایجاد گردید که برق آن 5/1 کیلو وات بوده و دارای 2 پانل با 16 ماژول و نیز دارای قابلیت ذخیره شارژ برق تا 3 روز می باشد. خانگرمز از لحاظ تراکم شکار موجود در منطقه نسبت به سایر مناطق موجود در استان اولویت بالاتری دارد .علاوه بر منطقه حفاظت شده خانگرمز مناطق آزادی در شهرستان تویسرکان وجود دار دکه زیستگاه پرندگان و پستانداران می باشد به طور مثال زیستگاه کبک در ارتفاعات کمانکران ، بوستاندره ،گزندر، توچال ، قزل ارسلان و زیستگاه باقرقره در سید شهاب ، پیرغیب ، باباکمال ، میاندوآب می باشدو در این منطقه خرگوش ، روباه و قمری نیز یافت می شود .

 

 منبع : http://www.irandeserts.com/http://www.irandeserts.com/

[ چهارشنبه ۱۳٩۳/۱۱/۸ ] [ ۱۱:٢٢ ‎ق.ظ ] [ فروود ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم لطف ها می کنی ای خاک درت تاج سرم ای نسیم سحری بندگی من برسان گو فراموش مکن وقت دعای سحرم
نويسندگان
لینک دوستان
موضوعات وب
پيوندهای روزانه