کوهستان

 افسر سلطان گل پیدا شد از طرف چمن    مقدمش یارب مبارک باد بر سرو و سمن

همدان - خبرگزاری مهر: تویسرکان سرزمینی محصور بین دره های سرسبز و با صفا و چشمه های جوشان و هوای دلپذیر است و درختان ستبر گردکان کهنسال از گذشته از وجود میررضی الدین آرتیمانی، حبقوق نبی، عمارت مسعودی و اقتداری و کاروانسرای شاه عباسی فرسفج و کوه خان گرمز و ده ها ابنیه تاریخی فرهنگی در دامن خود، به خود می بالد. به گزارش خبرنگار مهر، بهشت غرب ایران، دیرینه دیاری است در دامنه جنوبی الوند کوه با قدمتی هم پایه لاله های سرخ طبیعت زیبا.تویسرکان خلوتگاه عاشقان صافی ضمیر و جولانگاه مردمان دلیر خفته در دامنه الوند دلبند از گذشته های دور است.


قدمت منطقه تویسرکان به دوران قبل از میلاد مسیح (ع) می‌ رسد

قدمت منطقه تویسرکان به دوران قبل از میلاد مسیح (ع) می‌ رسد و شهرستان تویسرکان با در‌ه‌های پر از گردوی خود یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های استان همدان را تشکیل می‌دهد.

تویسرکان از شمال به شهرستان‌های همدان و اسدآباد، از خاور به شهرستان ملایر، از جنوب به شهرستان نهاوند و از باختر به شهرستان کنگاور محدود می‌شود و اساس اقتصاد این ناحیه را کشاورزی، باغداری، دامداری و صنایع دستی تشکیل می‌دهد.

این منطقه به لحاظ صنایع از رونق نسبی برخوردار بوده و نجاری، منبت‌کاری، صابون سازی، قالی بافی و گلیم بافی و گیوه‌بافی را شامل می‌شود.

تویسرکان گنجینه ای از آثار تاریخی و طبیعی

پل‌تاریخی فرسفج، قلعه اشتران، دره سرکان، دره آرتیمان، امامزاده شاه‌زاده ناصر، پیر کمر بسته سرکان، قلعه دختر (قز قلعه سی)، مسجد جامع تویسرکان، درخت چنار کهنسال مسجد باغوار، کاروانسرای شاه‌عباسی فرسفج، دره‌ گزندر، دره‌ فاران، دره‌ شهرستانه، شهر بازی و بوستان نبوت و بازار سنتی سرپوشیده مهمترین دیدنی‌های شهرستان تویسرکان را تشکیل می‌دهند.

 

در خصوص وجه تسمیه این شهرستان چنین عنوان شده که شهر قدیمی "رودآور" دارای سه بخش " توی"، "سرکان" و "شکان" بود که پس از حمله مغول اهمیت خود را از دست داد و مردم آن به بخش توی روی آوردند و به تدریج آن جا را آباد کردند.

بخش شکان در اثر زلزله خراب شد‌ اما سرکان به فاصله 10 کیلومتری شمال غرب تویسرکان هنوز پابرجاست و اکنون یکی از شهرهای شهرستان تویسرکان است.

تویسرکان فعلی که از ترکیب دو کلمه " توی" و "سرکان" ساخته شده است، همان بخش "توی" قدیمی است.

وجود آرامگاه حضرت حیقوق نبی (ع) در تویسرکان قدمت آن را تایید می کند

از سوی دیگر وجود آرامگاه حضرت حیقوق نبی (ع ) در مرکز توی و نزدیک " رود آور " سابق با توجه به زمان زندگی آن حضرت در حدود 700 سال قبل از میلاد و کاوش های باستان شناسی اطراف بقعه، نشانگر قدمت و وجود آبادانی منطقه در آن عصر است.

تویسرکان در دوره های صفویه و قاجاریه نیز مورد توجه بوده است و از این دو دوره آثاری در شهر به جا مانده که می توان به بازار دوره قاجاراشاره کرد.

این شهرستان به دلیل کوهستانی بودن و مرتفع بودن دارای آب و هوای معتدل کوهستانی است و با در‌ه‌های پر از گردوی خود؛ یکی از مهم‌ترین شهرستان‌های استان همدان را تشکیل می‌دهد.

تویسرکان سرزمینی باستانی است که در گذر روزگاه حوادث تلخ و شیرین بسیار دیده و سرافزار بر بلندای تاریخ ایران زمین ایستاده و بیرق دودمان گذشته را همچنان با غرور در اهتراز نگه داشته است.

کوه خانگرمز در میان 16 روستا احاطه شده است

کوه و منطقه خانگرمز در میان 16 روستای احاطه شده و از شمال به روستاهای قلقل، گنبله، بهارآب، ترمیانک، هوش و از شرق به روستاهای حاجی آباد، سوتلق، قلی لاله بالا و از طرف غرب به روستاهای مین آباد، تقی آباد، سازیان، کنجوران سفلی و از طرف جنوب به روستاهای کنجوران علیا و وسطی، قلی لاله پایین و لاشجرد محدود می شود.

 

این منطقه دارای صخره ها و پرتگاههای مرتفع و صعب العبور است که در معرض فرسایش شدید ناشی از بارندگی و یخبندان قرار دارند و در ضلع جنوبی نیز وجود صخره های سنگی و غارهای متعددی چون غار بهرامی، غار مر لرستانی، غار عبدالله خان بر زیبایی آن افزوده است.

همچنین در این منطقه دره های عمیق و طولانی چون دره تقی آباد، دره کفتاران و دره وزم در وجود دارد که آب ناشی از بارندگی و ذوب برفهای منطقه را به پایین دست منطقه هدایت می کند.

پیر کمر بسته در میان انبوهی از درختان چنار قرار دارد

بر اساس کتاب معروف مرآت البلدان نوشته اعتماد السلطنه و گنج دانش اثر محمد تقی حکیم ابوالمحجن ثقفی یکی از سرداران سپاه اسلام بوده که ابتدا در جبهه کفار علیه سپاهییان اسلام می جنگیده ولی در سال نهم هجری خود و قبیله اش به اسلام گرویده اند.

وی در جریان آخرین جنگ اعراب با ایران معروف به جنگ نهاوند به عنوان یکی از سرداران سپاه اسلام حضور داشته که پس از مجروح شدن در حاشیه رود سرکان در کنار دره سر سبز و با صفا دفن می شود که درحال حاضر این محل به پیر کمر بسته شهرت دارد.

 

این مکان در میان انبوهی از درختان چنار تبریزی، نارون، گردو و سروقرار گرفته و از لحاظ لطافت هوا و چشم اندازهای طبیعی بسیار جالب توجه است.

آرامگاه حیقوق نبی در تویسرکان جا گرفته است

حیقوق نبی بین سال‌های 600 تا 650 قبل از میلاد می‌زیسته و مقبره وی هم اکنون در جنوب غربی شهرستان تویسرکان واقع شده است و موضوع جالب توجه در خصوص این پیامبر آن است که تصویر وی هم‌اکنون در موزه واتیکان وجود دارد.

در کتاب ها آمده که حیقوق به معنی در بغل کشیده شده، است و این نام را به این دلیل برای آن پیامبر برگزیدند که در کودکی و به علت بیماری از دنیا می رود و حضرت الیاس (ع) او را در آغوش می گیرد و از خداوند، حیات دوباره وی را طلب می‌کند و او زنده می‌شود.

وی که نگهبان معبد سلیمان در اورشلیم بوده، پس از شعبای نبی به رسالت مبعوث شده است.

این پیامبر سال‌های زیادی در اسارت بخت النصر بوده و پس از فتح بابل به دست کوروش، به همراه دانیال نبی به ایران آمده و در تویسرکان ساکن شده است.

بقعه حیقوق نبی از قدیمی‌ ترین آثار تاریخی ایران است

بقعه این پیامبر، یکی از قدیمی‌ ترین آثار تاریخی ایران در استان همدان و دارای ارزش تاریخی بسیاری است به طوری که بنای برجی شکل آرامگاه حیقوق نبی، آجری و گنبدی شکل و پوشش داخلی آن مدور و پوشش خارجی آن مخروطی شکل است.

 

یکی از طاق‌نماهای این بنا به در ورودی بقعه اختصاص دارد و مابین طاق نماها نیز قسمتی ساده و بدون تزئینات مشاهده می شود.

ساختمان این مقبره، قبل از استیلای اعراب بنا شده و در برهه ‌ای از زمان نیز تخریب می‌شود، ولی بعدها عده ‌ای از خیرخواهان شهر به تعمیر آن همت می‌گمارند و در حفاری‌های سال 1368 نیز بقایای حصار مربع شکل با چهار برج در اطراف آن مشخص شده که به نظر می‌رسد از خود بنا قدیمی‌تر باشد.

کاروانسرای شاه عباسی فرسفج یادگاری از دوره صفویه

بنای تاریخی فرهنگی کاروانسرای شاه عباسی فرسفج در 15 کیلومتری مسیر تویسرکان - اسدآباد و کرمانشاه و در کنار شهر فرسفج احداث شده است.

این کاروانسرا در سالهای 1038 تا 1065 به سبک معماری دوره صفویه با پلانی تقریبا مستطیل شکل و مساحت 4000 متر مربع ساخته شده است.

این بنا با کوشش میراث فرهنگی از سال 1370 در حال مرمت و احیا است و به شماره 1970 در سال 1376 به ثبت آثار ملی رسیده است.

چنار باغوار با دو هزار سال عمر از کهنسالترین درختان در ایران است

درختی 2000 ساله در کنار مسجدی از اواخر دوره زندیه از دیگر جاذبه های گردشگری شهرستان تویسرکان است.

مسجد باغوار از مساجد قدیمی و نزدیک به 200 سال قدمت دارد و از حیث سبک بنا و کیفیت ساختمانی به مانند مساجد دوره صفویه است.

 

مسجد باغوار با ستون های سنگی و طاق های ضربی و سقف های گنبدی در کنار بازار سر پوشیده ساخته شده است.

درخت کهنسالی با بیش از 2000 سال قدمت که یکی از کهنسال ترین درختان ایران است در کنار این مسجد وجود دارد.

محیط آن 15 متر است و از فاصله چهار متری به دو شاخه قطور تقسیم می شود.

پل فرسفج تویسرکان بر قلقل رود واقع است

این پل در روستاى فرسفج تویسرکان، در منتهى‌‌الیه جنوب غربى روستا و بر روى یکى از شعبه‌هاى پرآب قلقل رود واقع شده و محور ارتباطى چندین روستاست.

پل فرسفج از نظر قدمت به دورهٔ‌ صفویه مربوط است و با توجه به کاروانسرایى که در نزدیکى آن قرار دارد، به نظر مى‌رسد این محل هم منزل‌گاه و هم مسیر کاروان‌رو بوده است.

 

طول و عرض پل بسیار کم و داراى سه دهانهٔ‌ بزرگ آب ‌رو با قوس جناغى است که در حد فاصل آن‌ها دو طاق‌نماى کوچک به چشم مى‌خورد.

مصالح اصلى پل از سنگ و آجر است و از قسمت تحتانى تا شروع پاکار، قوس‌ها از سنگ ‌و از این قسمت به بالا از آجر و ملات گچ و خاک است.

قلعه اشتران قطعه ای نظامی در تویسرکان بوده است

قلعه اشترن 200 سال پیش توسط حاج مراد خان اردلان جد بزرگ خاندان اردلان در روستای اشتران احداث شده است.

این بنا یکی از قلعه های به جای مانده از دوران قاجاریه در شهرستان تویسرکان است و به لحاظ موقعیت جغرافیایی و وسعت یکی از قلعه های نادر در استان همدان حسوب می شود.

 

در چهار کنج این قلعه چهار برج مدور وجود دارد که هنگام جنگ دفاع از قلعه را آسان می کرده است.

در دیوارهای قلعه از چینه و خشت استفاده شده و در نماها از آجر، که آجر کاریها بیشتر حالت تزئینی دارد.

این بنا در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و می توان از آن به عنوان موزه محلی برای جذب توریست استفاده کرد.

بازار سر پوشیده تویسرکان 370 سال پیش ساخته شده است

بازار سر پوشیده تویسرکان از آثار به جای مانده از دوران صفویه در شهرستان تویسرکان است که حدود 370 سال پیش ساخته شده و در زمان قاجاریه توسط میرزارضاخان کلانتر و ابدال خان مرمت شده است.

این بازار مشتمل بر یک راسته اصلی و چهار راسته فرعی که انتهای هرکدام از این راسته ها به یک بنای تاریخی دیگر مانند حمام خان، مدرسه شیخ علیخان زنگنه، مسجد باغوار و مسجد جامع ختم می شود.

 

این بازار ها هر کدام در گذشته مختص صنف خاص بوده و به همان نام معروف و شهرت داشته اند.

ساختمان بازار یک طبقه و به صورت یکسان است که با آجر به صورت گنبدی شکل منظم و تقریباً به فاصله چهار متر احداث شده است.

آرامگاه میر رضی الدین آرتیمانی از شعرا و عرفای عصر صفوی

از دیگر مشاهیر مدفون در تویسرکان میررضی الدین آرتیمانی است که از شعرا و عرفای عصر صفوی به شمار می آید که در آرتیمان به دنیا آمده است.

وی در۳۰ سالگی به دربار شاه عباس صفوی راه می یابد و دارای عزت و احترام بوده است تا آنجا که داماد خاندان صفوی شده اما تشریفات درباری به مذاقش سازگار نیامد و دم و دستگاه شاهنشاهی را رها کرد و به وطن برگشت و در شمال شهر تویسرکان خانقاهی برای خود رو به راه کرد که هم اکنون هم مزار و مقبره او مورد زیارت اهل دل و عشاق دل سوخته است.

 

آرامگاه میر رضی در دامنه کوهی مشرف به شهر جایی بسیار باصفا به نام همینه یا هیمنه قرار گرفته و سال های دور مقبره آن که به نحو بسیار تاثر انگیزی رو به ویرانی نهاده بود، مرمت شد.

دیوان اشعار این شاعر نامی به کوشش محمدعلی امامی یکی از فرهنگیان چاپ و منتشر شده است. وی علاوه بر دیوان شعر، ساقی نامه معروفی نیز دارد.

مسجد جامع تویسرکان بنایی تاریخی در دل بازار

این مسجد، در ضلع غربى بازار سرپوشیده و در حاشیه خیابان شهید باهنر واقع شده و بیش از 1000 متر مربع وسعت دارد.

بناى اصلى آن همزمان با مدرسه شیخ علیخان زنگنه، در عصر صفویه ساخته شده و در سال 1271 هجرى توسط مرحوم میرزا همایون امامى، امام جمعه وقت تویسرکان تجدید بنا شده است.

آرامگاه وى نیز در مقابل درب غربى مسجد قرار دارد.

گذشته از بناهای نام برده شده در این گزارش بناهایی زیبا در جای جای این خطه وجود دارد که بازدید از آنها سرگرمی جالبی برای مسافران این دیار خواهد بود.

منبع خبر:خبرگزاری مهر  http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1561908

[ یکشنبه ۱۳٩٠/۱٢/٢۸ ] [ ۱۱:٥٧ ‎ب.ظ ] [ فروود ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

من که باشم که بر آن خاطر عاطر گذرم لطف ها می کنی ای خاک درت تاج سرم ای نسیم سحری بندگی من برسان گو فراموش مکن وقت دعای سحرم
نويسندگان
لینک دوستان
موضوعات وب
پيوندهای روزانه